Darphane aylık ziynet altın üretim verileri, Türkiye iç piyasasındaki 22 ayar (0.916 milyem) standart fiziki altın arzını belirleyen ve spot piyasadaki işçilik (prim) marjlarını doğrudan fiyatlayan nicel ölçümlerdir.
T.C. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Üretim Kapasitesi
T.C. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, standart külçe altınları 22 ayar safiyetinde işler. Kurum, külçeleri Ziynet Altın (çeyrek, yarım, tam, gremese) alt grubuna dönüştürür. Üretim bantları spesifik ağırlık ve Milyem standartlarında çalışır. Darphane’nin aylık arz hacmi, fiziki altın teslimat limitlerini belirler. Sipariş teslim süreleri üretim kapasitesine bağlıdır. Kapasite aşımları ve teslim süresi uzamaları, spot piyasada anlık fiyat anomalileri yaratır.
| Ziynet Altın Türü | Brüt Ağırlık (Gram) | Milyem (Safiyet Oranı) | Saf Altın Karşılığı (Gram) |
| Çeyrek Altın | 1.754 | 0.916 | 1.606 |
| Yarım Altın | 3.508 | 0.916 | 3.213 |
| Tam Altın | 7.016 | 0.916 | 6.426 |
| Gremese | 17.540 | 0.916 | 16.065 |
Piyasada Çeyrek/Yarım Altın Arz Eksikliği ve İşçilik Primi Oluşumu
Darphane üretim kapasitesi piyasa talebini karşılamadığında arz eksikliği meydana gelir. Arz noksanlığı, Kapalıçarşı fiziki işlemlerinde işçilik primi adı verilen ekstra maliyetleri doğurur. Kuyumcular Odası referans fiyatları, bu arz-talep dengesizliğini perakende ekranlarına yansıtır. Altın toplama merkezleri ve toptancılar, Darphane teslimat gecikmelerinde Arbitraj fiyatlamalarını devreye sokar. Arz kıtlığında çeyrek ve yarım altın grubu üzerindeki prim farkları %1.2 ile %3.5 bantlarına ulaşır.
Piyasa İşçilik Primi ve Fiziki Perakende Maliyet Hesaplama Adımları:
- Global ons fiyatını 31.10 gram rakamına böl. (1 Gram 24 Ayar Saf Altın Fiyatı)
- Saf gram altın fiyatını 0.916 katsayısı ile çarp. (1 Gram 22 Ayar Has/Hurda Fiyatı)
- 22 ayar gram fiyatını çeyrek altının brüt ağırlığı olan 1.754 ile çarp.
- Çıkan ham maliyet bedeline piyasadaki anlık fiziki arz prim tutarını (TL) ekle.
- Bulunan toplam tutara perakende satıcı makas payını (spread) ilave et.
Darphane Verilerinin Perakende Kuyumcu Ekranlarına Etkisi
Perakende satış ekranları, global ve yerel makroekonomik değişkenlerin eşzamanlı sentezidir. ONS fiyatı, LBMA (London Bullion Market Association) emir defterleri üzerinden fiyatlanır. Yurt içi toptancı ekranları, global ons değerini anlık Dolar/TL kuru ile çarpar. TCMB döviz kuru metrikleri, fiyatlamanın Türk Lirası bacağını sabitler veya esnetir.
Darphane üretim verileri, denklemin sonundaki lokal prim bacağını kontrol eder. Yüksek Enflasyon verileri ve düşen küresel FED faizleri, fiziki altına talebi artırır. Artan talep Darphane siparişlerini büyütür. Üretim kotası aşıldığında perakende ekranlarındaki alım-satım spread oranları eşzamanlı genişler.