Gram altın fiyatı, küresel piyasalardaki 1 Troy ONS altın fiyatının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kurları üzerinden USD/TRY paritesine çarpılması ve sonucun 31.10 sayısına bölünmesiyle elde edilen lokal spot piyasa değeridir.
1 Troy ONS Altın (31.10 Gram) Kavramı ve Küresel Fiyatlandırma
Küresel altın ticareti ONS ölçü birimi üzerinden yürütülür. London Bullion Market Association (LBMA) standartlarına göre 1 Troy ONS altın tam olarak 31.1034768 gram ağırlığındadır. Finansal işlemlerde ve algoritmik fiyatlamalarda bu değer 31.10 gram olarak sabitlenir. Küresel piyasalarda emtia fiyatlandırması Amerikan Doları (USD) cinsi üzerinden yapılır.
Fiziksel altının saflık derecesi Milyem sistemiyle ölçülür. 24 ayar külçe altın 0.995 veya 0.999 milyem saflık oranına sahiptir. Türkiye iç piyasasında gram altın, Ziynet Altın grubunun (Çeyrek, Yarım, Tam altın) üretimindeki ana hammaddedir. Çeyrek altın 22 ayar saflığında ve 1.75 gram ağırlığındadır. Bu alt grubun tamamı Türkiye Cumhuriyeti Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü (Darphane) tarafından basılır.
| Saflık Derecesi (Ayar) | Milyem Oranı | Küresel Standart Karşılığı | Fiziki Kullanım Alanı |
| 24 Ayar | 0.995 / 0.999 | LBMA Külçe Standartı | Banka Hesapları, Külçe Altın |
| 22 Ayar | 0.916 | Spot Piyasalar | Ziynet Altın (Çeyrek, Yarım) |
| 18 Ayar | 0.750 | Takı Tasarımı | İşçilikli Mücevherat |
| 14 Ayar | 0.585 | Takı Tasarımı | Düşük Gramajlı Hediyelikler |
Gram Altın ve USD/TRY Paritesi Bağlantısı
Türkiye iç piyasasında gram altın fiyatı çift bacaklı bir matematiksel fonksiyondur. Birinci bacak uluslararası piyasalardaki ONS/USD fiyatıdır. İkinci bacak yurtiçi USD/TRY döviz kurudur. Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (FED) politika faiz oranları ONS fiyatını matematiksel olarak ters korelasyonla etkiler. İç piyasadaki enflasyon dinamikleri USD/TRY paritesini şekillendirir. Bu iki finansal enstrümanın çarpımı lokal fiyatı oluşturur.
Kapalıçarşı altın piyasası, uluslararası spot fiyatlar ile iç piyasa arz-talep dengesi arasında sürekli Arbitraj işlemleri gerçekleştirir. Bu işlemler ekran fiyatı ile fiziki piyasa fiyatı arasındaki makas farkını oluşturur. Ekran fiyatı bankalararası piyasada işlem görür. Fiziki perakende satış fiyatları il bazında Kuyumcular Odası tarafından belirlenen alış-satış marjlarıyla tabelalara yansır.
Türkiye Spot Piyasası Gram Altın Fiyatı Hesaplama Formülü (ONS x Dolar / 31.10)
Türkiye spot piyasasında 24 ayar 1 gram altının Türk Lirası (TRY) cinsinden teorik fiyatı standart bir matematiksel denklem ile hesaplanır. Canlı piyasa verileri üzerinden gram altın hesaplama süreci şu adımları takip eder:
- Küresel piyasalardaki güncel ONS altın fiyatını Amerikan Doları cinsinden okuyun.
- Türkiye bankalararası piyasasındaki güncel USD/TRY döviz kurunu tespit edin.
- ONS fiyatı ile USD/TRY kurunu çarpın. (Bu işlem 1 ONS altının Türk Lirası karşılığını verir).
- Çıkan sonucu standart ONS ağırlığı olan 31.10 sayısına bölün.
- Elde edilen sonuç 24 ayar 1 gram altının saf maliyet fiyatıdır.
Farklı ONS ve kur senaryolarına göre sistemin ürettiği matematiksel sonuçlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:
| ONS Fiyatı (USD) | USD/TRY Kuru | Formül Uygulaması | Teorik Gram Altın Fiyatı (TRY) |
| 2300 | 32.00 | (2300 x 32.00) / 31.10 | 2366.55 |
| 2350 | 32.50 | (2350 x 32.50) / 31.10 | 2455.78 |
| 2400 | 33.00 | (2400 x 33.00) / 31.10 | 2546.62 |
| 2500 | 34.00 | (2500 x 34.00) / 31.10 | 2733.11 |
Bu teorik fiyatın üzerine Kapalıçarşı toptancıları ve kuyumcular tarafından eklenen işçilik, taşıma ve sigorta maliyetleri spot satış fiyatını oluşturur. Makas aralığı genellikle banka alım-satım ekranlarında %1.0 ile %2.5 arasında değişir.