Gremse, Reşat, Hamit ve Ata altın; Türkiye piyasasında işlem gören, 22 ayar (0.916 Milyem) saflık derecesine sahip, Darphane üretim standartları ve Osmanlı kalıp ölçüleri referans alınarak fiyatlanan standartlaştırılmış fiziki yatırım varlıklarıdır.
Osmanlı Dönemi Ziynet Altınlarının Basım Standartları
Osmanlı İmparatorluğu döneminde tedavüle giren Reşat ve Hamit altınlar, Ziynet Altın makro kategorisinin tarihsel kökenini oluşturur. Bu altınlar 22 ayar saflık oranı ile basılır. Orijinal kalıplar 7.20 gram standart brüt ağırlık belirler. Günümüzde Kuyumcular Odası verilerine göre piyasadaki replika (yeni tarihli) versiyonlar da bu spesifik gramaj hedefine göre üretilir.
Fiziki altın varlıklarının fiyatlamaları uluslararası LBMA (London Bullion Market Association) standartlarındaki ONS fiyatı ve TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) kurları üzerinden hesaplanır. Global ONS fiyatındaki anlık değişimler ve Dolar/TL paritesi, bu varlıkların Türk Lirası cinsinden içsel değerini (melt value) doğrudan belirler. Piyasada oluşan Arbitraj fırsatları, arz-talep dengesizlikleri sırasında Kapalıçarşı spot piyasasında işlem makaslarını manipüle eder.
Reşat, Hamit, Gremse ve Ata Altın Fiziksel Karşılaştırma Tablosu
| Altın Türü (Varlık) | Brüt Ağırlık (Gram) | Saf Altın İçeriği (Gram) | Çap (mm) | Saflık (Ayar) | Basım Kurumu / Menşei |
| Ata Altın (Cumhuriyet) | 7.216 | 6.61 | 22.0 | 22 | T.C. Darphane |
| Gremse Altın (2.5’luk) | 17.540 | 16.05 | 40.0 | 22 | T.C. Darphane |
| Reşat Altın | 7.200 | 6.60 | 22.0 | 22 | Osmanlı / Özel Kalıp |
| Hamit Altın | 7.200 | 6.60 | 22.0 | 22 | Osmanlı / Özel Kalıp |
Reşat ve Hamit Altın Arasındaki Görsel ve Gramaj (7.20 gr) Farkı
Reşat ve Hamit altınlar 7.20 gram brüt ağırlık ve 22.0 mm çap metriklerini paylaşır. İki varlık gramaj ve hacim açısından matematiksel eşitlik gösterir. Ayrım tamamen görsel ikonografiye ve nümismatik döneme dayanır. Reşat altın ön yüzünde Sultan V. Mehmed Reşad tuğrası barındırır. Hamit altın ön yüzünde Sultan II. Abdülhamid tuğrası taşır. Orijinal antika altınların fiziki aşınma payı (tret) nedeniyle gramajları 7.15 gram seviyelerine inebilir. Yeni basım versiyonlar 7.20 gram standardını korur.
Fiziki kontrol ve doğrulama süreçleri şu adımları içerir:
- Hassas terazi ile 7.20 gram brüt ağırlık tolerans aralığı testi.
- Miyenk taşı ve ayar suyu kullanılarak 0.916 saflık derecesi teyidi.
- Tuğra altı cülus numarası ve basım yılı mikroskobik incelemesi.
- Çap kumpası ile 22.0 milimetre sınır ölçümü.
Gremse Altının (10 Çeyrek) Fiziksel Metrikleri
Gremse altın, hiyerarşik olarak Ziynet Altın grubunun en yüksek hacimli standart birimidir. Gremse altın 10 adet çeyrek altına veya 2.5 adet tam altına eşdeğerdir. Brüt ağırlığı 17.54 gramdır. Saf altın içeriği 16.05 gramdır. Çap ölçüsü 40.0 milimetredir. Darphane tarafından basılır ve genellikle kulplu takı veya kulpsuz yatırım aracı formlarında işlem görür.
Gremse altının Türk Lirası cinsinden anlık içsel değer hesaplama formülü şu şekildedir:
Fiyat=(31.10ONS)×Dolar/TL×0.916×17.54
Nümismatik (Koleksiyon) Değerin Bozdurma Fiyatına Etkisi
Nümismatik değer, varlığın salt maden değerine eklenen tarihsel prim miktarını ifade eder. Orijinal Osmanlı dönemi basımı Reşat ve Hamit altınlar bu nümismatik primi içerir. Piyasada satılan yeni basım Reşat altınlar sadece içsel saf altın değeri taşır. Koleksiyon değeri taşıyan varlıkların alım-satım işlemleri standart işçilik kesintilerinden farklı bir algoritmaya tabi tutulur.
Nümismatik değerli altınların bozdurma ve fiyatlandırma dinamikleri şu parametrelerle hesaplanır:
- Orijinal basım kondisyon derecesine (Çil, Çil Altı, Çok Çok İyi) göre fiyat primi eklenmesi.
- Kapalıçarşı toptan piyasasında standart dışı alım-satım makas aralığı (%1.5 ile %3.0 arası) uygulanması.
- Nümismatik varlıkların eritme (hurda) fiyatı yerine koleksiyon piyasası rayiç bedeli üzerinden işlem görmesi.
- Orijinal kulplu altınlarda, sonradan eklenen lehim ağırlığının brüt gramajdan düşülerek net koleksiyon değerinin hesaplanması.