Çeyrek altındaki yeni ve eski tarih ayrımı, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından içinde bulunulan miladi yılda basılan ürünlerin yeni, geçmiş yıllarda basılan ürünlerin ise eski olarak sınıflandırılması sistemidir.
Çeyrek Altında Basım Yılı (Tarih) Kavramı Neden Önemlidir?
Çeyrek altın, Ziynet Altın grubunun alt kavramıdır. Yatırımcılar ve tüketiciler, hediyeleşme amacıyla güncel tarihli ürünleri talep eder. Bu durum fiziki piyasalarda asimetrik bir talep yaratır. Kapalıçarşı ve yerel kuyumculuk ağlarında yeni tarihli ürünler talebe bağlı bir fiyat primi (premium) ile satılır.
Kuyumcular Odası verilerine göre, bu prim arz-talep dengesizliğine bağlı olarak spot fiyatın üzerine eklenir. Eski tarihli ürünlerin eritilip yeniden basılması süreci maliyet yaratır. Bu maliyet, eski tarihli altınların geri alım fiyatında iskonto (kesinti) olarak kendini gösterir.
Yeni ve Eski Çeyrek Altın Arasındaki Ağırlık ve Ayar Sabitliği
Fiziksel özellikler açısından yeni ve eski çeyrek altınlar arasında hiçbir fark yoktur. Her iki ürün de standart üretim protokollerine tabidir. Ürünlerin değerini belirleyen temel faktör, içerdikleri saf altın miktarıdır.
Altın saflığı Milyem cinsinden ölçülür. 22 ayar altın, 0.916 milyem değerine eşittir. Küresel piyasalarda altın fiyatlaması ONS (31.10 gram) üzerinden yapılır. Çeyrek altının fiziksel sabitleri aşağıdaki tabloda listelenmiştir.
| Özellik | Standardize Değer |
| Ayar | 22 Karat |
| Saflık Derecesi | 0.916 Milyem |
| Toplam Ağırlık | 1.75 Gram |
| Saf Altın İçeriği | 1.6065 Gram |
| Çap | 22 Milimetre |
| Kenar Tipi | Tırtıllı |
Üretim yılı, altının kimyasal kompozisyonunu değiştirmez. Standart bir çeyrek altın her zaman 1.6065 gram saf altın içerir. Fiyat farklılıkları tamamen piyasa psikolojisi ve basım maliyetleri ekseninde şekillenir.
Eski Tarihli Çeyrek Altın Bozdururken Uygulanan Fiyat Kesintisi (İskonto)
Kuyumcular, eski tarihli çeyrek altın alımlarında standart bir iskonto oranı uygular. Bu kesinti, fiziki altının Darphane’ye gönderilip yeni tarihli ürüne dönüştürülmesi sürecindeki işçilik ve zaman maliyetini kapsar. Fiyatlandırma mekanizması, TCMB gösterge döviz kurları, Dolar/TL paritesi ve uluslararası piyasa fiyatları üzerinden formüle edilir.
LBMA (Londra Külçe Piyasası Birliği) referans fiyatları, yerel piyasadaki baz fiyatı belirler. Geri alım işlemlerinde uygulanan fiyatlama adımları ve Arbitraj (farklı piyasalardaki fiyat dengesizliklerinden yararlanma) odaklı hesaplamalar şöyledir:
- Küresel baz fiyat hesaplanır:
(Güncel ONS Fiyatı / 31.10) * Güncel Dolar/TL Kuru - 22 ayar (0.916 milyem) gram fiyatı bulunur:
(Baz Fiyat * 0.916) - Çeyrek altının hammadde değeri hesaplanır:
(22 Ayar Gram Fiyatı * 1.75) - Eski tarih iskontosu düşülür:
(Hammadde Değeri - Eski Tarih Kesinti Payı)
Piyasa koşullarında yeni ve eski çeyrek altın arasındaki alım-satım makası genellikle %0.5 ile %1.5 arasında değişir. Kuyumcular, eski tarihli çeyrek altını hammadde (hurda) fiyatına yakın bir değerden fiyatlar.
Yeni tarihli ürünlerde hammadde değerinin üzerine üretim işçiliği ve toptancı kar marjı eklenir. Eski tarihli ürün bozdurulurken işçilik değeri sıfırlanır. Satıcıya yalnızca 1.6065 gramlık saf altın içeriğinin anlık spot piyasa karşılığı ödenir